A+
A-

ΕΙΣΟΔΟΣ

Δεν έχεις λογαριασμό;

< ΠΙΣΩ
Ιερά μονή

Αγίου Παντελεήμονος

ΙΣΤΟΡΙΑ

Το μεγάλο μοναστηριακό συγκρότημα της Mονής Aγίου Παντελεήμονος είναι δομημένο σε γραφική παραλία της νοτιοδυτικής πλευράς του Αγίου Όρους κοντά στο λιμάνι της Δάφνης. Η Μονή είναι γνωστή περισσότερο ως «Pωσικό» ή, παλαιότερα, ώς «Κοινόβιο των Kαλλιμάχηδων». Κατά τον 11ο αιώνα η Μονή βρισκόταν στη θέση του σημερινού Παλαιομονάστηρου, με την ονομασία «Μονή του Θεσσαλονικέως», ή «του Αγίου Παντελεήμονος», την οποία ο γνωστός ρώσος περιηγητής, Μπάρσκυ περιγράφει χαρακτηριστικά. Η Μονή μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση μετά το 1765, επεκτάθηκε με τη μεγάλη συνδρομή του ηγεμονικού οίκου Kαλλιμάχη και το 1806 ονομάστηκε, πλέον, «Αυθεντικό Κοινόβιο των Καλλιμάχηδων».

Aπό το 1840 παρατηρείται μεγάλη προσέλευση μοναχών από τη Ρωσία, που φθάνουν τους 1000 στα τέλη του 19ου αιώνα και ενισχύουν τη Μονή με σημαντικές χορηγίες. Το 1875 εκλέγεται για πρώτη φορά ρωσικής καταγωγής Ηγούμενος, ο Μακάριος. Η ισχύς που απέκτησε η Μονή από τις χορηγίες της εποχής και η δυναμική που δημιουργήθηκε, απεικονίστηκε και σε Εξαρτήματα, δηλαδή σε Σκήτες και Κελιά. Στη συνέχεια όμως παρατηρείται ραγδαία κάμψη και λειψανδρία που έφτασε ως τις τελευταίες δεκαετίες. Το 1968 μεγάλη πυρκαγιά αποτέφρωσε την αίθουσα υποδοχής που σηματοδοτούσε την παλιά μεγαλοπρέπεια.

Η Μονή του Αγίου Παντελεήμονα σχηματίζει ένα μεγάλο τετράπλευρο, του οποίου επιβλητική είναι η πολυώροφη βόρεια Πτέρυγα.O αρχικός πυρήνας ήταν ένα μικρότερο τετράπλευρο γύρω από το Καθολικό. Στη συνέχεια επεκτάθηκε, προκειμένου να σχηματισθεί ένας ευρύτερος περίβολος, ενσωματώνοντας τα παραθαλάσσια πολυώροφα κτίρια και προβλέποντας την ανέγερση νέου, μεγαλύτερου Καθολικού. Οι εξελίξεις στη Ρωσία στις αρχές του αιώνα δεν επέτρεψαν αυτή την κτιριολογική ολοκλήρωση. Το μοναστηριακό συγκρότημα χαρακτηρίζεται από τα πολλά καλοκτισμένα πλατυμέτωπα και πολυώροφα κτίσματα, με πρωτοποριακά για την εποχή προκατασκευασμένα δομικά στοιχεία, σε ορισμένα από αυτά. Το όλο σύνολο τονίζεται από τους πράσινους βολβόμορφους τρούλους του Καθολικού και των Παρεκκλησίων, καθώς και της κονικής στέγης του Καμπαναριού της Μονής.

Η Μονή Αγίου Παντελεήμονος, κατέχει τη δέκατη ένατη θέση στην ιεραρχία των Μονών του Αγίου Όρους. Λειτουργεί κοινοβιακά απο το 1809 με Σιγίλλιο του Πατριάρχη Καλλινίκου. 

Έχει Εξαρτήματά της τη Σκήτη Κοιμήσεως της Θεοτόκου ή «Βογορόδιτσα»,
δύο Καθίσματα, δώδεκα Κελιά, εκτός του Αντιπροσωπείου των Καρυών, καθώς και την έρημη Σκήτη της Θηβαίδας. Σήμερα η Μονή του Αγίου Παντελεήμονος αριθμεί πενήντα μοναχούς που εγκαταβιώνουν σ' αυτήν και πέντε στα εξαρτήματά της. Ηγούμενος διατελεί ο Αρχιμανδρίτης Ευλόγιος.


 

ΚΑΘΟΛΙΚΟ
ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟ - ΦΙΑΛΗ - ΠΑΡΕΚΛΗΣΙΑ - ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ - ΑΥΛΗ

Το Καθολικό της Μονής τιμάται στο όνομα του Αγίου Παντελεήμονος. Σύμφωνα με τη σχετική επιγραφή πάνω από την είσοδο της Λιτής, άρχισε να κτίζεται το 1812 και τελείωσε το 1821. Η επιγραφή αναφέρεται στον κτήτορα της Μονής, Ηγεμόνα Σκαρλάτο Καλλιμάχη, o oποίος διετέλεσε Ηγεμόνας της Βλαχίας από το 1809 μέχρι το1819 και χρηματοδότησε την ανέγερση νέων κτιρίων στην Μονή.

Η τοιχοποιία του έγινε με ορθογώνιους, λαξευτούς λίθους και ακολουθεί τυπολογικά το σχήμα των άλλων αθωνικών Καθολικών, καθώς συνδυάζει στοιχεία της ρωσικής αρχιτεκτονικής με την ελληνική ναοδομία. Στην στέγη του υψώνονται οκτώ τρούλλοι ρωσικής τεχνοτροπίας, με την χαρακτηριστική βολβόμορφη βάση των σταυρών τους, ενώ παρόμοιοι τρούλλοι καλύπτουν και τα Παρεκκλήσια της Μονής.

Το εσωτερικό του Ναού καλύπτεται με τοιχογραφίες του δεκάτου ενάτου αιώνα, ρωσικής τέχνης. Το πλούσια διακοσμημένο Τέμπλο του Ναού είναι ρωσικής προέλευσης. Με Σιγίλλιο του έτους 1875 ορίστηκε οι ιερές ακολουθίες να ψάλλονται  και στις δύο γλώσσες στο Καθολικό, στην ελληνική και στη ρωσική, εναλλακτικά, κάτι που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα.

ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟ
Το 1893 ανεγέρθηκε το Κωδωνοστάσιο της Μονής Αγίου Παντελεήμονος, πάνω από την είσοδο της Τράπεζας, με την χαρακτηριστική πυραμιδοειδή σκεπή του. Είναι κτίσμα υψίκορμο και με ισχυρή δόμηση, προκειμένου να καλύπτει τα φορτία των τριάντα δύο καμπάνων του, οι οποίες ξεπερνούν σε βάρος τους 20 τόνους. Η μεγαλύτερη καμπάνα βρίσκεται στον πρώτο όροφο πάνω από την Τράπεζα. Το βάρος της είναι 13 τόνοι, η διάμετρός της 2,70 μ. και η περιφέρειά της 8,71μ.. Για την κρούση της απαιτούνται δύο μοναχοί . Στον ίδιο όροφο υπάρχουν τρεις ακόμα καμπάνες, βάρους 3 τόνων η κάθε μία. Στον δεύτερο όροφο υπάρχουν αρκετές μικρότερες καμπάνες, οι οποίες είναι συνδεδεμένες με το ρολόι του Καμπαναριού. Οι ρυθμικές κωδωνοκρουσίες τους δημιουργούν μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή αρμονία.

ΦΙΑΛΗ
Η Φιάλη της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται μπροστά και αριστερά από την είσοδο της Τράπεζας. Είναι αρκετά ιδιόρρυθμη, για τον λόγο ότι δεν έχει θόλο, ούτε κιονίσκους. Το αναβρυτήριό της φέρει τέσσερις ανάγλυφες, μαρμάρινες, επάλληλες λεκάνες, διαφορετικού μεγέθους. Πρόκειται για δώρο της αδελφότητας των Ιωασαφαίων, στο τέλος του 19ου αιώνα.

ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΑ
Η μονή Αγίου Παντελεήμονος διαθέτει συνολικά μέσα και έξω από το οικοδομικό της συγκρότημα, 36 Παρεκκλήσια. Στην αυλή της Μονής, σε αυτοτελές κτίσμα πίσω από το Καθολικό, βρίσκεται το Παρεκκλήσι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου οι ακολουθίες γίνονται στην ελληνική γλώσσα. Δυτικά της Βιβλιοθήκης βρίσκεται το Παρεκκλήσι του Αγίου Μητροφάνη, όπου οι ακολουθίες γίνονται στη ρωσική. Στη βορεινή Πτέρυγα της Μονής βρίσκονται εννέα Παρεκκλήσια, μεταξύ των οποίων της Αναλήψεως του Κυρίου, του Αγίου Σεργίου, του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκυ - που βρίσκεται σε επαφή με το ιδιαίτερα μεγάλο και επιβλητικό Παρεκκλήσι της Αγίας Σκέπης. Πρόκειται για ένα τεράστιο, πλούσια διακοσμημένο Ναό, με πολλές χρυσεπένδυτες εικόνες και επιχρυσωμένο Τέμπλο, χωρητικότητας 2000 ανθρώπων. Εδώ φυλάσσεται και η σπουδαία ψηφιδωτή εικόνα του Αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκυ. Στη νότια Πτέρυγα από τα οκτώ Παρεκκλήσιαά διασώθηκαν, εκείνα του Αγίου Σάββα, του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, ενώ τα υπόλοιπα βρίσκονται εκτός Μονής.

ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ
Η ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος έχει δύο κοιμητηριακούς Ναούς. Ο παλαιότερος και σημερινός κοιμητηριακός Ναός της τιμάται στη μνήμη των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Είναι κτισμένος το 1820, σύγχρονος του Καθολικού. Ακολουθεί τον τύπο του συνεπτυγμένου σταυροειδούς. Εσωτερικά, είναι εικονογραφημένος στον Τρούλλο. Στο ισόγειο βρίσκεται και το Οστεοφυλάκειο της Μονής. 
Ο δεύτερος και νεώτερος ανεγέρθηκε το 1896. Είναι κτίσμα διώροφο, με Ναό, Οστεοφυλάκιο και δύο, ανεξάρτητα μεταξύ τους, Κελιά. Η μορφολογία του χαρακτηρίζεται από εκλεκτιστικά στοιχεία, τυπικό δείγμα της ρωσικής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνα. Στον δεύτερο όροφο στεγάζεται Ναός στη μνήμη των Αγίων Αρχαγγέλων, ενώ το ισόγειο είναι αφιερωμένο στους Ρώσους οσίους Σεραφείμ Σάρωφ και Θεοδόσιο Τσερνίκωφ.

ΑΥΛΗ
Η είσοδος στην Αυλή της Μονής Αγίου Παντελεήμονος γίνεται από τη νότια Πτέρυγα. Το μεγαλύτερο τμήμα της Αυλής βρίσκεται μεταξύ Καθολικού και ανατολικής Πτέρυγας και καλύπτεται από οπωροφόρα δένδρα. Το δάπεδό της είναι εξ'  ολοκλήρου λιθόστρωτο, με ορθογωνισμένες πλάκες μεγάλων διαστάσεων, ενώ οι διάδρομοί της σχηματίζονται από καλοψημένους πλίνθους.

ΤΡΑΠΕΖΑ
ΜΑΓΕΙΡΙΟ - ΛΑΔΑΡΙΟ - ΚΡΑΣΑΡΙΟ - ΦΟΥΡΝΟΣ

Η Τράπεζα της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται στη δυτική Πτέρυγα, απέναντι από την είσοδο του Καθολικού. Αποτελεί ανεξάρτητο ορθογώνιο κτίριο μέσα στην αυλή και ανεγέρθηκε το 1893. Είναι εντυπωσιακά ευρύχωρη και μπορεί να εξυπηρετήσει χίλια περίπου άτομα. Το εσωτερικό της Τράπεζας φέρει αγιογραφίες ρώσων ζωγράφων.

ΜΑΓΕΙΡΕΙΟ
Tο Μαγειρείο της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται στη δυτική πλευρά της Μονής και εφάπτεται με την Τράπεζα. Πρόσφατα ανακαινίστηκε και είναι αρκετά ευρύχωρο, με πλούσιο εξοπλισμό. Tο Δοχειό, δηλαδή η αποθήκη τροφίμων, βρίσκεται στη δυτική Πτέρυγα της Μονής, σε επαφή με το Μαγειρείο. Εκεί φυλάσσεται και το λάδι.

ΦΟΥΡΝΟΣ
O Φούρνος της Μονής Αγίου Παντελεήμονος στεγάζεται στον πρώτο όροφο ενός τριώροφου κτιρίου, βορειοδυτικά και έξω από τον περίβολό της. Η εστία του και ο εξοπλισμός του, ως προς το μέγεθος, προέρχονται από τις ανάγκες που υπήρχαν στο τέλος του δεκάτου ένατου αιώνα, όταν η Μονή ήταν πολυάριθμη.

ΚΡΑΣΑΡΙΟ
Το Κρασαριό της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται στο υπόγειο τμήμα της νότιας Πτέρυγας, αριστερά της κεντρικής εισόδου. Ο πλούσιος εξοπλισμός του προέρχεται από τον περασμένο αιώνα, και ήταν ανάλογος των τότε αναγκών.

ΠΤΕΡΥΓΕΣ
ΚΕΛΛΙΑ -ΣΥΝΟΔΙΚΟ / ΗΓΟΥΜΕΝΙΟ -ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ -ΛΟΙΠΟΙ ΧΩΡΟΙ

Η ιερά Μονή Παντελεήμονος υπέστη τεράστια καταστροφή από πυρκαγιά, το 1968. Η ανατολική Πτέρυγα, το παλαιό Αρχονταρίκι και τμήματα της βορειοανατολικής και νοτιοανατολικής Πτέρυγας κατεστράφησαν. Στη βόρεια Πτέρυγα, στον τελευταίο όροφο της Μονής, βρίσκονται τα μεγαλοπρεπή Παρεκκλήσια της Αγίας Σκέπης και του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι. Στην ίδια Πτέρυγα, στους τρεις πρώτους ορόφους, βρίσκονται τα Κελιά των μοναχών. Στη νότια Πτέρυγα, η οποία πρόσφατα έχει αποκατασταθεί, υπάρχουν το Παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, ο νέος Ξενώνας, το νέο Αρχονταρίκι, και μερικά Κελιά. Στο δυτικό τμήμα της νότιας Πτέρυγας βρίσκονται το Συνοδικό και Κελιά μοναχών, ενώ στο υπόγειό της υπάρχουν διάφορες αποθήκες. Στο δυτικό τμήμα του κτιριακού όγκου της Μονής βρίσκονται τα αυτοτελή κτίρια της Τράπεζας, με το Καμπαναριό, το Μαγειρείο και το κτίριο του Ξενώνα.

ΚΕΛΙΑ
Τα Κελιά των πατέρων της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκονται στους τρείς πρώτους ορόφους της βόρειας Πτέρυγας, καθώς και στη δυτική πλευρά της νότιας Πτέρυγας.

ΣΥΝΟΔΙΚΟ - ΗΓΟΥΜΕΝΕΙΟ
Το Συνοδικό της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται στον τελευταίο όροφο, στο δυτικό τμήμα της νότιας Πτέρυγας. Ο εσωτερικός διάκοσμος περιλαμβάνει παλαιά εικονίσματα, έπιπλα, φωτογραφίες Ηγουμένων, κτητόρων, καθώς και της τσαρικής οικογένειας.

ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ
Το Αρχονταρίκι της Μονής Αγίου Παντελεήμονος στεγάζεται σε ένα από τα μεγάλα οικοδομήματα έξω από τον δεύτερο περίβολο της Μονής.
Από τα τέλη του 19ου αιώνα και μέχρι την πυρκαγιά του 1968 λειτουργούσε σε Πτέρυγα της Μονής μεγαλοπρεπής αίθουσα υποδοχής, που αντανακλούσε την παλιά αίγλη της Τσαρικής Ρωσίας.

ΛΟΙΠΟΙ ΧΩΡΟΙ
Μέχρι τις αρχές του αιώνα, στη Μονή Αγίου Παντελεήμονος υπήρχε μία αυτόνομη οργάνωση για την κάλυψη των αναγκών της, που - μεταξύ των άλλων - περιελάμβανε υποδηματοποιείο, ραφείο, εργαστήρια φωτογραφίας και χαρακτικής. Σήμερα διαθέτει στις Πτέρυγές της, Κηροπολαστείο, Προσφοριό, Οδοντιατρείο, Γηροκομείο, Φαρμακείο, Ραφείο και Φωτογραφείο, στο ισόγειο τμήμα της Βιβλιοθήκης. Επίσης διαθέτει μεγάλο και οργανωμένο Εργαστήριο Συντήρησης Εικόνων, ενώ σύντομα θα λειτουργήσουν και χώροι συντήρησης βιβλίων.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΤΙΣΜΑΤΑ
ΑΡΣΑΝΑΣ - ΚΙΟΣΚΙ -ΨΑΡΟΣΠΙΤΑ

Η ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος διαθέτει στον άμεσα περιβάλλοντα χώρο της: Το Αρχονταρίκι με τον Ξενώνα και το Παρεκκλήσι της Μεταμορφώσεως, τον Αρσανά με τις αποθήκες, δύο κοιμητηριακούς Ναούς, το νέο και το παλιό Μηχανουργείο των αρχων του αιώνα, το Ξυλουργείο, το Χυτήριο, την Σιταποθήκη, το Βορδοναριό, Εργατόσπιτα, Αλευρόμυλους και το Λαδαριό. Σε κτίσμα έξω από το κύριο οικοδομικό της συγκρότημα η Μονή διαθέτει Εργαστήριο Αγιογραφίας.

ΑΡΣΑΝΑΣ
Το αρχικό συγκρότημα του Αρσανά της Μονής Αγίου Παντελεήμονος - ο οποίος βρισκόταν σε αρκετή απόσταση από αυτήν, προς την πλευρά της Δάφνης - κατεστράφη τον προηγούμενο αιώνα, μετά από πλημμύρα και υπερχείλιση του παρακείμενου χειμάρρου. Ο επόμενος ανοικοδομήθηκε σχετικά πρόχειρα, με ξυλοκατασκευή στο λιμάνι της Μονής και παρέμεινε μέχρι το 1998. Στη θέση του κατασκευάστηκε νέο, λιθόκτιστο κτίσμα.

ΒΟΡΔΟΝΑΡΙΟ
Το Βορδοναριό της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται βορειοδυτικά και έξω από τον περίβολό της και είναι ένα τυπικό μονώροφο κτίσμα, αγιορειτικού τύπου.

ΞΕΝΩΝΑΣ
Ο Ξενώνας της Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται νότια από τον περίβολό της, πολύ κοντά στη θάλασσα. Είναι ένα εξαώροφο κτίριο, από λαξευτή πέτρα, που ανακαινίστηκε πρόσφατα.


ΜΗΧΑΝΟΥΡΓΕΙΟ
Το Μηχανουργείο της Μονής Αγίου Παντελεήμονος στεγάζεται σε δύο κτίσματα ανατολικά του περιβόλου. Πρόκειται για πενταώροφα κτίρια, κατασκευασμένα από λαξευτή πέτρα μεγάλων διαστάσεων και επικάλυψη στέγης από σχιστόπλακα. Το Μηχανουργείο εκτείνεται σε δύο ορόφους, ισόγειο και όροφο. To παλιό Μηχανουργείο του περασμένου αιώνα ήταν πλήρως εξοπλισμένο με πολλά μηχανήματα και εργαλεία προηγμένης τεχνολογίας για την εποχή τους, που διατηρούνται σε καλή κατάσταση μέχρι σήμερα.

ΑΠΟΘΗΚΕΣ
Πίσω από τον Αρσανά της Μονής του Αγίου Παντελεήμονος βρίσκονται οι αποθήκες. Πρόκειται για δύο ογκώδη πενταώροφα κτίρια, των οποίων σήμερα χρησιμοποιείται μόνο το ισόγειο τμήμα για αποθήκευση οικοδομικών υλικών. Oι Σιταποθήκες της Μονής Αγίου Παντελεήμονος, βρίσκονται ανατολικά και έξω από τον περίβολο της Μονής, δίπλα στη θάλασσα. Στεγάζονται σε δύο μεγάλων διαστάσεων πενταώροφα κτίρια, κατασκευασμένα από λαξευτή πέτρα με επιμελημένη αρμολόγηση.

ΠΥΡΓΟΙ

H ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος δεν διαθέτει οχυρωματικό Πύργο. Η έλλειψη ιστορικών πληροφοριών ή οικοδομικών υπολειμμάτων συγκλίνουν στην διαπίστωση πως ούτε και στο παρελθόν υπήρχε Πύργος στη Μονή.

ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ
Σκήτες - Κελιά - Καθίσματα

H ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος διαθέτει ως εξαρτήματά της τη Σκήτη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, επονομαζόμενη και Βογορόδιτσα, δώδεκα Κελιά εκτός του Αντιπροσωπείου της στις Καρυές και δύο Καθίσματα. To ένα από αυτά, το Παλαιομονάστηρο διατηρεί βυζαντινά οικοδομικά μέλη και αξιόλογο Ναό. Στη Μονή ανήκει επίσης το ημιτελές συγκρότημα της Νέας Θηβαϊδος ή Γουρνοσκήτης, των αρχών του 20ου αιώνα που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της χερσονήσου και είναι το πλησιέτερο οικοδομικό συγκρότημα προς την Ουρανούπολη. Το εκτεταμένο συγκρότημά της προορίζονταν για διπλή Σκήτη, μία κοινοβιακή και μία ιδιόρρυθμη. Τέλος, στα ορια της Αθωνικής χερσονήσου η Μονή διαθέτει μικρό οικιστικό συγκρότημα με αμπελώνες, την Χρωμίτσα.

Η Βογορόδιτσα (Θεογεννήτρια) βρίσκεται σε δύσκολη και απομονωμένη περιοχή κοντά στη Μονή Παντοκράτορος, σε υψόμετρο 700 μέτρων. Κτιριολογικά μοιάζει με Μονή, με περιμετρικές Πτέρυγες και το Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην εσωτερική αυλή. Ταυτίζεται με την παλαιά Μονή Ξυλουργού. Εξέπεσε για αιώνες στην τάξη του Κελιού. Το 1818 μετατράπηκε σε κοινόβια Σκήτη, την πρώτη που εμφανίζεται με αυτή τη μορφή.

Tο Κυριακό της Σκήτης είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Eίναι λιτός Ναός, αγιορειτικού τύπου, καλυμμένος με σχιστόπλακα. Πυρκαγιές που υπέστη στο παρελθόν αφαίρεσαν πολλά από τα αυθεντικά αρχιτεκτονικά του στοιχεία. Το μεγαλύτερο μέρος των κτισμάτων της Σκήτης βρίσκονται σε κακή κατάσταση. Στη Βόρεια Πτέρυγα διατηρείται αρκετά καλά το Παρεκκλήσι των Αγίων Κυρίλου και Μεθοδίου. Εκεί φυλάσσονταν μέχρι πρόσφατα 25 σπουδαία σλαβικά χειρόγραφα, τα οποία τελευταία μεταφέρθηκαν στην ιερά Μονή Ζωγράφου. Στο ανατολικό τμήμα της Σκήτης βρίσκεται το Παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη της Ρίλλας. Σήμερα η Σκήτη κατοικείται από ολιγάριθμους μοναχούς.

ΚΕΛΙΑ
H ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος έχει συνολικά δώδεκα Κελιά, συμπεριλαμβανομένου και του Αντιπροσωπείου της. Τα δύο Κελιά, όπως και το Αντιπροσωπείο, βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή των Καρυών. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και το Κελί του Αγίου Στεφάνου, του 16ου αιώνα, του οποίου ο Ναός είναι ιστορημένος.

ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ
H ιερά Μονή Παντελεήμονος διαθέτει δύο Καθίσματα στην ευρύτερη περιοχή της. Το ένα, το Παλαιομονάστηρο, ταυτίζεται με την παλαιά Μονή Θεσσαλονικέως. Η Μονή αυτή εγκαταλείφθηκε το 1765 και μετατράπηκε σε Κάθισμα της νέας Μονής. Το Παλαιομονάστηρο απέδωσε σχεδιαστικά ο Ρώσος περιηγητής Μπάρσκυ στα μέσα του 18ου αιώνα.  Ο Ναός του, ανακατασκευασμένος από Ρώσους μοναχούς στα τέλη του 19ου αιώνα, είναι ιδιαίτερα μεγάλος με πλούσιο σε διάκοσμο, επιχρυσωμένο Τέμπλο.

ΚΕΙΜΗΛΙΑ
ΣΚΕΥΟΦΥΛΑΚΙΟ - ΕΙΚΟΝΟΦΥΛΑΚΙΟ - ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

ΣΚΕΥΟΦΥΛΑΚΙΟ
Tο Σκευοφυλάκιο της ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος στεγάζεται σε διώροφο κτίσμα βόρεια και δίπλα στην Τράπεζα. Λειψανοθήκες με λείψανα αγίων, ξυλόγλυπτοι σταυροί, ιερά Άμφια, Εγκόλπια, ασημένια και χρυσά Λειτουργικά Σκεύη κοσμούν τον εσωτερικό του χώρο.

ΕΙΚΟΝΟΦΥΛΑΚΙΟ
Το Εικονοφυλάκιο της ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος βρίσκεται βόρεια του Καθολικού, σε επαφή με τον Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στο χώρο του φυλάσσονται πολλές εικόνες, μεταξύ των οποίων διακρίνονται αυτές της Θεοτόκου της Ιεροσολυμίτιδος, του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, του Αγίου Παντελεήμονος και άλλες, ρωσικής στην πλειονότητά τους, τέχνης.

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
Η πλουσιότατη Βιβλιοθήκη της ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος στεγάζεται σήμερα σε ανεξάρτητο, διώροφο οικοδόμημα, μέσα στην αυλή. Περιλαμβάνει 1300 περίπου Κώδικες, από τους οποίους οι 110 είναι περγαμηνοί. Οι σλαβικοί Κώδικες ανέρχονται σε 600. Η Βιβλιοθήκη αριθμεί επίσης 30000 έντυπα βιβλία, ελληνικά, ρωσικά και σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες. Πλουσιότατο είναι και το Αρχείο της Μονής σε έγγραφα, βυζαντινά αλλά και νεότερα, ρωσικά και ελληνικά.