A+
A-

ΕΙΣΟΔΟΣ

Δεν έχεις λογαριασμό;

< ΠΙΣΩ

Και οι είκοσι ιερές μονές του Aγίου 'Oρους, καθώς και οι κοινοβιακές σκήτες, λόγω της φρουριακής τους διάταξης, εξωτερικά δίνουν την εντύπωση ενός ενιαίου οικιστικού συνόλου, που θυμίζει μικρή οχυρωμένη πολιτεία μεσαιωνικής εποχής.

Ο περίβολος, ακολουθεί την ανάλογη διαμόρφωση του εδάφουςκαι είναι συνήθως τετράπλευρος ή πολυγωνικός. Πρόκειται για αμυντικό τείχος, ενισχυμένο κατά διαστήματα με πυργίσκους, επάλξεις, πολεμίστρες και καταχύστρες.

Ένας μεγάλος και επιβλητικός πύργος συμπληρώνει τον οχυρωματικό χαρακτήρα του περιβόλου. Στα κτίσματα αυτά επικρατεί, κατά κανόνα , το ασύμμετρο και ακανόνιστο της βυζαντινής αντίληψης για την αρχιτεκτονική των κτισμάτων.

Η κύρια είσοδος συνήθως βρίσκεται στη μέση της μιας πλευράς το περιβόλου. Περιλαμβάνει δύο πύλες, που δημιουργούν μεταξύ τους ένα πέρασμα το λεγόμενο διαβατικό. Tο διαβατικό καλύπτεται με κυλινδρικό θόλο ή σταυροθόλιο. Μερικές μονές έχουν και τοξωτά προστώα και που οφείλονται σε μεταγενέστερες προσθήκες.

Mετά την κύρια είσοδο βρίσκεται η μεγάλη αυλή της μονής που είναι συνήθως πλακοστρωμένη.

Στο μέσο της είναι κτισμένο το καθολικό, που κατά κανόνα συνοδεύεται με φιάλη . Σε άλλα σημεία της αυλής είναι η τράπεζα, τα παρεκκλήσια, διάφορες κρήνες, πανύψηλα κυπαρίσσια ή άλλα δένδρα.

Η τυπολογία των καθολικών των μονών του Aγίου 'Oρους, ακολούθησε σε γενικές γραμμές εκείνη, του καθολικού της Mεγίστης Λαύρας που θεμελιώθηκε το 963. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό τύπο που καλείται "αγιορείτικος". Ανάγεται στο σύνθετο τετρακίονο ναό με τρούλλο της Kωνσταντινούπολης.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του "αγιορείτικού" ρυθμού είναι το τρίκογχο, η λιτή και τα προσαρτημένα παρεκκλήσια της. Παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον τα συνήθως ξυλόγλυπτα τέμπλα των καθολικών, τα προσκυνητάρια ,τα εικονοστάσια , τα θαυμάσια μαρμαροθετημένα δάπεδα. Οι ορθομαρμαρώσεις σε τοίχους και σε πεσσούς συμπληρώνουν τις πλήρως αγιογραφημένες επιφάνειες του Καθολικού.

Τέλος οι μαρμάρινες κολώνες με τα κιονόκρανα, οι κρεμαστοί ορειχάλκινοι πολυέλαιοι, οι κανδήλες και οι πολυάριθμες εικόνες πλαισιώνουν το όλο κατανυκτικό περιβάλλον.

Eξωτερικά τα περισσότερα καθολικά είναι βαμμένα με βαθύ κόκκινο χρώμα, ενώ μερικά έχουν εμφανή πλινθοπερίκτιστη τοιχοδομή. Αυτή συνοδεύεται με κεραμοπλαστικές διακοσμήσεις, ανάγλυφα ή ζωγραφισμένα θέματα και παραστάσεις.

Όλα τα καθολικά είναι μολυβοσκεπή με τον μεγάλο τρούλλο στο κέντρο της στέγης και γύρω από αυτόν μικρότερους. Eκτός από τον καθολικό ναό κάθε μονή διαθέτει ένα σημαντικό αριθμό από παρεκκλήσια μεμονωμένα είτε ενσωματωμένα στις πτέρυγες.

Συνήθως απέναντι από το καθολικό είναι η Τράπεζα . Η Τράπεζα χρησιμεύει για την κοινή εστίαση μοναχών και προσκυνητών. Οι περισσότερες είναι αγιογραφημένες και η κάτοψή τους έχει σχήμα σταυρού ή απλώς ορθογώνιου με κόγχη. Φέρουν μαρμάρινα ή ξύλινα τραπέζια και πάγκους, καθώς και άμβωνα ή αναλόγιο.

Kοντά στο καθολικό, βρίσκεται η φιάλη που χρησιμεύει για τον αγιασμό των υδάτων Tα πολυόροφα και πολύμορφα κτίσματα στις πτέρυγες, συμβάλουν στο φρουριακό χαρακτήρα . Στο σύνολό τους είναι κατασκευασμένα σε διαφορετικές περιόδους. Χρονικά κλιμακώνονται απο τον 11ο ως τον 20ο αιώνα .

Σε πτέρυγα της μονης υπάρχουν το ηγουμενείο, με χώρους γραφείων, συνεδριάσεων και υποδοχής, ο ξενώνας, το νοσοκομείο ή γηροκομείο. Σε άλλες πτέρυγες επίσης, βρίσκονται, τα κελλιά των μοναχών , μπροστά από τα οποία υπάρχει ένας πλατύς διάδρομος.

Eπίσης στα ισόγεια και υπόγεια των κτιρίων βρίσκονται, εκτός από τις αποθήκες, το ελαιοτριβείο, το κηροπλαστείο, το ραφτάδικιο, κλπ.

Tέλος, σαν ανεξάρτητα κτίρια ή ενσωματωμένοι στο περίβολο της μονής, υψώνονται οι πύργοι των κωδωνοστασίων

'Eξω από τον περίβολο είναι ο κήπος, το κοιμητήριο, το εργατόσπιτο, το ξυλουργείο, ο σταύλος, το μηχανουργείο, ο μύλος και άλλα βοηθητικά κτίσματα. Kοντά στην είσοδο σε επιλεγμένη θέση με θέα, υπάρχει ένα περίπτερο που ονομάζεται κιόσκι .

Στην ευρύτερη περιοχή της κάθε μονής βρίσκονται τα εξαρτήματά της, δηλαδή τα καθίσματα, οι σκήτες, τα κελλιά, οι καλύβες, και τα ησυχαστήρια.

Τέλος ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αρχιτεκτονική του αρσανά της μονής που περιλαμβάνει και πύργο προστασίας. Οι αρσανάδες που χρησίμευαν για την ανάσυρση των πλοιαρίων και για την αποθήκευση των φορτίων, ολοκληρώνουν το εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό σύνολο κάθε Αγιορείτικης μονής.